Κόκκινο

  • Μεγαλύτερο μέγεθος γραμματοσειράς
  • Προκαθορισμένο μέγεθος γραμματοσειράς
  • Μικρότερο μέγεθος γραμματοσειράς
Γυναικείο Κίνημα

Οι ανδρογυναίκες της Αλβανίας: διαλύοντας το Φύλο

E-mail Εκτύπωση

της Λίνας Φιλοπούλου

(Κόκκινο, τεύχος 49)


Ως κοινωνικό φύλο ορίζεται το σύνολο των κοινωνικά προσδιορισμένων ρόλων και το σύστημα ιδεολογικών αναπαραστάσεων που προσδιορίζουν πολιτισμικά το αρσενικό και το θηλυκό και κατασκευάζουν τις έμφυλες ταυτότητες. Αυτές οι διαφορές, που αποδίδονται σε κοινωνικοποιητικές διαδικασίες, προσδοκώμενες συμπεριφορές και αποδεκτά πλαίσια συμπεριφοράς για άντρες και γυναίκες, αποτελούν μια μυθοπλαστική και ασταθή υπόσταση του σωματικού εγώ.

Για την Μπάτλερ, η υλικότητα των σωμάτων δεν είναι ένα προϋπάρχον δεδομένο, ούτε ένα απλό αδρανές υπόστρωμα. Αντίθετα, αποτελεί το αποτέλεσμα πρακτικών εξουσιασμού, επιτελεστικών επαναλήψεων και εγγραφής πολιτισμικών νορμών. Το σώματα δεν προϋπάρχουν των κοινωνικά (ανα)παραγόμενων έμφυλων ταυτοτήτων και διαφορών αλλά σχηματοποιούνται τελικά στο πλαίσιο των πρακτικών και των στρατηγικών που αναπαράγουν αυτές τις ταυτότητες και διαφορές. Το βιβλίο της «Σώματα με σημασία: Οριοθετήσεις του "Φύλου" στο λόγο» (1993) προκάλεσε αναταραχή όχι μόνο στο χώρο της φεμινιστικής θεωρίας και των σπουδών φύλου, αλλά κυρίως στον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε την έννοια της ταυτότητας πλέον ως επιτελεστικής κατασκευής [performative construction].

Ένα πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα που βρίσκει εφαρμογή αυτή η θεωρία είναι η περίπτωση των λεγόμενων ανδρογυναικών της Αλβανίας.

Ο Κanun, ένας άγραφος κώδικας νόμων από την εποχή του Μεσαίωνα, επιτρέπει σε οικογένειες που χάνουν τον πατριάρχη τους να ορίσουν μια γυναίκα από τον ευρύτερο συγγενικό κύκλο ως αντικαταστάτη του. Κάποιες όμως το κάνουν για να αποφύγουν ένα δυσάρεστο προξενειό χωρίς να προσβάλουν την οικογένεια του γαμπρού. Άλλες πάλι αναγκάζονται από τους πατέρες τους, καθώς δεν υπάρχουν γιοι στην οικογένεια. Είναι όμως και εκείνες που παίρνουν τον όρκο έπειτα από έναν αφόρητο γάμο, θέλοντας να ξεμπερδεύουν μια και καλή με τα ερωτικά ζητήματα.

Περισσότερα...
 

Όσο οι γυναίκες δεν θα είναι ελεύθερες, πορευόμαστε!

E-mail Εκτύπωση

 

Η Παγκόσμια  Πορεία ΓυναικώνYour browser may not support display of this image. ετοιμάζεται για την τρίτη παγκόσμια κινητοποίηση

Βαλκανική συνάντηση της  Παγκόσμιας Πορείας Γυναικών στα Σκόπια

Παρακάτω  δημοσιεύουμε ολόκληρο το Δελτίο Τύπου

που εκδόθηκε στα Σκόπια για τη συνάντηση

Είκοσι γυναίκες από τρεις χώρες μετείχαν στη βαλκανική συνάντηση της Παγκόσμιας Πορείας Γυναικών στα Σκόπια, στις 16-17 Ιανουαρίου 2010.

Γυναίκες από την  Ελλάδα, την Αλβανία και την  Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, συζήτησαν την οργάνωση της συμμετοχής μας και τις δραστηριότητες του βαλκανικού μας δικτύου, ενόψει της τρίτης παγκόσμιας κινητοποίησης της Παγκόσμιας Πορείας, που γίνεται ανά 5 χρόνια. Για την Ευρώπη, ο αγώνας μας έχει στόχο τη φεμινιστική Ευρώπη της ισότητας, της απαλλαγής από τη βία κατά των γυναικών και της εμπορίας γυναικών, της αυτονομίας του γυναικείου σώματος, του ασφαλούς περιβάλλοντος, της εργασίας για όλες και όλους με αξιοπρεπείς μισθούς βασισμένους στην ισότητα, της ειρήνης και της αποστρατιωτικοποίησης, των ίσων δικαιωμάτων μεταξύ Ευρωπαίων και μεταναστών/μεταναστριών, της αποτροπής των ιδιωτικοποιήσεων, της υπεράσπισης των κοινωφελών αγαθών.

Αποφασίστηκαν κοινές δραστηριότητες για την προώθηση των δικαιωμάτων και των διεκδικήσεων των γυναικών σε όσο περισσότερες βαλκανικές χώρες είναι δυνατόν.

Θα πραγματοποιηθεί  ένα βαλκανικό καραβάνι με πρωτοβουλία  του Συντονιστικού των γυναικών από την Π.Γ. Δημοκρατία της Μακεδονίας που θα επισκεφθεί πρώτα την Αθήνα και μετά τη Θεσσαλονίκη, όπου θα συμμετάσχουν γυναίκες από άλλες βαλκανικές χώρες, για να προχωρήσει στην Ιστανμπούλ, για την ημέρα των γυναικών που οργανώνεται από το ευρωπαϊκό συντονιστικό της Παγκόσμιας Πορείας, την προηγούμενη της έναρξης του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Φόρουμ, δηλαδή στις 30 Ιουνίου 2010. Εκεί αναμένουμε γυναίκες από περισσότερες από 15 χώρες από όλη την Ευρώπη. Το απόγευμα θα γίνει γυναικεία διαδήλωση γύρω από την πλατεία Ταξίμ.

Μετά την ημέρα  των γυναικών, θα υπάρξει συμμετοχή  στο ΕΚΦ με την παρουσία σε σεμινάρια και εργαστήρια και ευρεία κινητοποίηση γυναικών και φεμινιστριών, για την ορατότητα των γυναικών στο Φόρουμ και την ενίσχυση της αλληλεγγύης και των διεκδικήσεών μας.

Το καραβάνι θα συνεχίσει  μετά το ΕΚΦ και θα επισκεφθεί Ρούσα  και Σόφια στη Βουλγαρία, Κονστάντσα και Βουκουρέστι στη Ρουμανία,  Λέσκοβατς και Βελιγράδι στη Σερβία, Ποντγκόριτσα στο Μαυροβούνιο, Πρίστινα στο Κόσοβο και θα καταλήξει στο Δυρράχιο της Αλβανίας. Σε κάθε χώρα απ’ όπου θα περνάει το καραβάνι θα γίνονται εκδηλώσεις οργανωμένες από τοπικές γυναικείες οργανώσεις, βιντεοσκόπηση των εκδηλώσεων και μαρτυρίες για γυναικεία ζητήματα, και στο τέλος θα μονταριστεί με αυτές τις σκηνές ένα φιλμ από όλη την περιοδεία. Επίσης, θα εκδοθεί ένα βιβλίο με τις εμπειρίες και τα γεγονότα αυτών των δραστηριοτήτων.

Το καραβάνι είναι  στο πλαίσιο της διεθνούς δράσης της ΠΠΓ που θα καταλήξει στην Αφρική στις 17 Νοεμβρίου του 2010.

Οι γυναίκες από  την Ελλάδα θα πραγματοποιήσουν δραστηριότητες στη χώρα τους για να κάνουν ορατή  την ΠΠΓ και την αλληλεγγύη των γυναικών, με μαζική παρουσία.

Θα οργανώσουν πούλμαν  στα οποία θα επιβιβασθούν γυναίκες από τις βαλκανικές χώρες που  θα έρθουν στη Θεσσαλονίκη για  τη συμμετοχή στην Ιστανμπούλ.

Οι γυναίκες από  την Αλβανία θα οργανώσουν εκδηλώσεις στη χώρα τους, και θα παίξουν  το ρόλο τους στην κινητοποίηση των  γυναικείων οργανώσεων για την Ημέρα  των Γυναικών και για τη διεθνή δράση της ΠΠΓ.

Καλούμε γυναικείες οργανώσεις από όλα τα Βαλκάνια να ενώσουμε τις δυνάμεις μας με τη συμμετοχή σ’ αυτές τις δραστηριότητες, και άλλες τις οποίες θα σκεφτούμε στο διάστημα μέχρι τον Ιούνιο. Όλες οι γυναικείες οργανώσεις θα μετέχουν σε βάση ισοτιμίας.

Για επαφές και περισσότερες πληροφορίες, για Ελλάδα:

www.poreiagynaikon.gr, Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από κακόβουλη χρήση. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε την Javascript για να τη δείτε. , Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από κακόβουλη χρήση. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε την Javascript για να τη δείτε.




Το  πρόγραμμα δράσης της ΠΠΓ Ελλάδας

Ετοιμαζόμαστε για τα καλά! Στις αρχές του Φεβρουαρίου  στην Αθήνα στο Πολυτεχνείο, η Παγκόσμια Πορεία Γυναικών οργανώσει ανοιχτή συνέλευση.  Θα συζητήσουμε τις  προτάσεις μας  για το πρόγραμμα δράσης της Παγκόσμιας Πορείας για την καμπάνια 2010 στην Ελλάδα.

Προτείνουμε:

- Για τις 8 του  Μάρτη κοινή διοργάνωση  πορείας γυναικείων και φεμινιστικών οργανώσεων και συντονισμός με άλλες πόλεις.  (Πάτρα, Σέρρες, Αθήνα, Θεσσαλονίκη).

- Τη συν-διοργάνωση τοπικών γεγονότων τον Απρίλιο και το Μάιο. Ομιλίες σε πόλεις και δήμους στους τέσσερις άξονες της καμπάνιας. Οι άξονες έχουν ως εξής: Φεμινιστική οικονομία και η οικονομική αυτονομία των γυναικών, η στρατικοποίηση και η ειρήνη,  η διατροφική επάρκεια και η πρόσβαση στα κοινά αγαθά, η βία κατά των γυναικών.

Η διακύβευση είναι να γίνουν οι ομιλίες αφορμή για να προχωρήσουμε προς ζωντανές προγραμματικές συζητήσεις και προτάσεις για την ευρωπαϊκή ημέρα γυναικών στην Ιστανμπούλ. Να καταφέρουμε, δηλαδή να προβληματιστούμε για να δώσουμε πιο συνολικές  απαντήσεις  μέσα σε αυτή τη βαθιά συστημική κρίση της ελληνικής κοινωνίας και οικονομίας που βιώνουμε. Ποια εναλλακτική φεμινιστική οικονομία, τι τρόπο ζωής και κατανάλωσης …

- Διεθνιστικές συναντήσεις στα Τίρανα και στη Σόφια.

Αιχμή της συνάντησής μας στα Τίρανα θα είναι οπωσδήποτε το μεταναστευτικό. Από τις 500.0000 μετανάστριες που ζουν μαζί μας σε αυτήν τη χώρα η πλειοψηφία είναι Αλβανίδες και έχουν πράγματι να αντιμετωπίσουν τις κοινωνικές ιδιότητες και ρόλους που απορρέουν από το φύλο τους στη δουλειά στην Ελλάδα, αλλά ταυτόχρονα έχουν να αντιμετωπίσουν την ίδια τους την κοινότητα, της οποίας πολλές φορές τα ήθη και οι παραδόσεις είναι αντίθετες σε μια πολιτική ένταξη. Έχουν να αντιμετωπίσουν και τις δυσκολίες που έχει η ζωή σε μια κοινωνία και στο κράτος της, που δεν είναι η κοινωνία που γνωρίζουν, η χώρα καταγωγής.

-  Φεστιβάλ τέλος  του Μάη με καλλιτεχνικά δρώμενα  σε ανοιχτό χώρο.

- Υποδοχή της αντιπροσωπείας του Φεμινιστικού Καραβανιού από την Π.Γ. Δημοκρατία της Μακεδονίας. Πρώτος σταθμός θα είναι η Αθήνα.

- Ξεκίνημα του  Φεμινιστικού Καραβανιού στην Αθήνα για τη Θεσσαλονίκη τέλος Ιούνιου. Προορισμός η Ιστανμπούλ, για το ευρωπαϊκό ραντεβού της ΠΠΓ. Η ημέρα των γυναικών της ΠΠΓ θα γίνει στις 30 Ιουνίου του 2010 και το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Φόρουμ  θα ακολουθήσει.

 

 

Η διαφήμιση ως …προαγωγός γυναικών

E-mail Εκτύπωση

«Παζάρεψέ με», αναγράφει  δίπλα στην τιμή του προϊόντος  στο σάιτ της αλυσίδας ηλεκτρικών ειδών Κωτσόβολος, και ένα νέο  παράθυρο προβάλλει παρουσιάζοντας μια γυμνή γυναίκα σαν προϊόν που έχει κοστολογηθεί, την τιμή της οποίας όμως μπορείς να παζαρέψεις. «Δεν είμαι μόνο φθηνή, είμαι και 18», αναγγέλλει μια γυναικεία φωνή στο νέο ραδιοφωνικό σποτάκι του πολυκαταστήματος ηλεκτρικών ειδών Saturn, κι αναρωτιέσαι αν πουλάνε φθηνές τηλεοράσεις που αποπληρώνονται σε 18 μήνες ή φτηνές δεκαοχτάρες, ενώ η Πετρούλα, ημίγυμνη, παρακινεί τους άντρες οδηγούς να επισκεφθούν το δίκτυο ΚΤΕΟ της AUTOVISION, η οποία με σεξουαλικούς υπαινιγμούς προβάλλει τα στήθη της υπό το μεγεθυντικό φακό όταν μιλάει για αερόσακους και τα οπίσθιά της όταν μιλάει για τον πίσω άξονα, κάνοντας το φαντασιακό του άνδρα να οργιάζει. Και ο μακρύς κατάλογος απαξίωσης της γυναικείας νοημοσύνης και υποβιβασμού του γυναικείου σώματος συνεχίζεται.

 

Η διαφήμιση είναι  το παντοδύναμο εργαλείο της επιβολής της εξουσίας στις γυναίκες, γιατί έχει τη δυνατότητα να επηρεάσει το υποσυνείδητο εκατομμυρίων ανθρώπων, επιδρώντας καθοριστικά στην εικόνα του φύλου. Κύριο εργαλείο της διαφήμισης, το γυναικείο σώμα, ανεξάρτητα από το προϊόν που διαφημίζει. Η εικόνα του γυναικείου σώματος πουλάει τα πάντα. Η συνεχής προβολή εικόνων, όπως αυτή διαμορφώνεται και διαχέεται από τα ΜΜΕ προς την κοινωνία, μετατρέπει τη γυναίκα σε αντικείμενο, αποσπά το σώμα της από την ίδια και τη διαιρεί στα μέρη του σώματός της, στερώντας της όχι μόνο την ανθρώπινη υπόστασή της, αλλά αιτιολογώντας τη βίαιη συμπεριφορά εναντίον της, αφού απαξιώνεται υποσυνείδητα ως ισότιμη οντότητα με τον άνδρα.

Τελικά τι ρόλο παίζει η διαφήμιση; Είναι προαγωγός  προϊόντων ή γυναικών;

Λίνα Φιλοπούλου

 

Φτάνει πια! Το σώμα μας, μας ανήκει!

E-mail Εκτύπωση

Μέσα από τη δράση να ξανακερδίσουμε το  χαμένο χρόνο και  χώρο

 

Η βία κατά των  γυναικών δεν είναι μόνο μια φράση! Κρύβει μια πληθώρα νοημάτων και  συμπεριφορών που αντανακλούν τις  δομές της κοινωνίας. Όλο και  περισσότερες γυναίκες δολοφονούνται, βιάζονται και ξυλοκοπούνται από συζύγους, νυν ή πρώην, πατεράδες και αδερφούς. Η ηγεμονική αρρενωπότητα βρίσκει έκφραση στη βία, όποια μορφή και να έχει. Μπορεί να είναι λεκτική, μπορεί να είναι σωματική. Στόχος της όποιας μορφής βίας είναι η επιβολή της σιωπής και η δημιουργία παθητικών υποκειμένων. Τα ποσοστά βίας εξάλλου είναι ενδεικτικά της κατάστασης που βιώνουν οι γυναίκες. Υπολογίζεται ότι 5.000 γυναίκες βιάζονται κάθε χρόνο στην Ελλάδα. Οι 50 φτάνουν στην καταγγελία, ενώ μόνο 10 καταφέρνουν να πείσουν ότι δεν «επιθυμούσαν» το βιασμό τους. Η βία κατά των γυναικών αποτελεί την πρώτη αιτία θανάτου στην «πολιτισμένη» Ευρώπη. Αυτές οι απάνθρωπες τακτικές αποτελούν έκφραση των πατριαρχικών αντιλήψεων ότι η γυναίκα, τόσο ψυχικά όσο και σωματικά, αποτελεί «ιδιοκτησία» του άνδρα, ο οποίος ανάλογα με τις «ορέξεις» του μπορεί να μεταχειριστεί το γυναικείο σώμα σαν δικό του. Και όλα αυτά βέβαια ανήκουν στον ιδιωτικό χώρο και δεν χρειάζεται και δεν «μπορεί» να παρέμβει κανείς. Γιατί «ισχύει» ένα άγραφο, οικογενειακό δίκαιο, το οποίο δεν αγγίζεται από κανέναν.

Η εγκληματική επίθεση  εναντίον της Κωνσταντίνας Κούνεβα, η δολοφονία της Κατερίνας  Γκουλιώνη, ο ακρωτηριασμός της  γυναίκας στην Καλαμάτα καθώς και  άλλες εγκληματικές ενέργειες εναντίον γυναικών έχουν διαφορές. Έχουν όμως και μια βαθιά ομοιότητα: ότι η γυναίκα που αντιστέκεται και τολμά να διεκδικήσει την αξιοπρέπειά της, είτε στο δημόσιο χώρο είτε στον ιδιωτικό χώρο, πρέπει να παραμορφωθεί.

Ούτε ο ιδιωτικός  ούτε ο δημόσιος χώρος, λοιπόν, μπορούν να εγγυηθούν την αξιοπρεπή και ασφαλή διαβίωση των γυναικών. Οι βαθιά ριζωμένες παραδοσιακές αντιλήψεις παράγουν μορφές καταπίεσης των γυναικών. Η εναντίωση, η αμφισβήτηση, η διεκδίκηση της δικής τους παρουσίας και στο δημόσιο και στον ιδιωτικό χώρο, η συνειδητοποίηση ότι η παραγωγή του φόβου λειτουργεί ως μέσο κοινωνικού ελέγχου και διαχείρισης της παρουσίας των γυναικών στους χώρους αυτούς, μπορεί να οδηγήσει και στο ξερίζωμα αυτών των πατριαρχικών αντιλήψεων. Και εν τέλει, μόνο μέσα από τη δράση και την ενεργή συμμετοχή μπορεί να κερδηθεί ο «χαμένος» χώρος και χρόνος.

Losotras

 

Losotras: Ομάδα Αποδόμησης Φύλου

E-mail Εκτύπωση

Με τον όρο κοινωνικό  φύλο (gender) περιγράφονται το σύνολο των τρόπων με τους οποίους η κοινωνία αντιμετωπίζει το ανθρώπινο σώμα καθώς και οι συνέπειες αυτής  της αντιμετώπισης στην προσωπική  και κοινωνική μας ζωή. Τα σώματα και κατ’ επέκταση τα άτομα, μέσα από τη διαδικασία της κοινωνικοποίησης υιοθετούν ρόλους, πρότυπα και χαρακτηριστικά τα οποία ορίζουν την κοινωνική συμπεριφορά σε σχέση με την αναπαραγωγική διαφορά. Έτσι δεν μιλάμε για την παλιότερη διάκριση σε βιολογικό/κοινωνικό, αλλά για μια κοινωνική κατηγοριοποίηση σε «ανδρικό» και «γυναικείο» η οποία σαν δομή ορίζει και διαπερνά τις κοινωνικές μας σχέσεις, με το «γυναικείο» να θεωρείται υποδεέστερο του «ανδρικού» στην πλειονότητα των περιπτώσεων.

 

Τα χαρακτηριστικά αυτά αποτελούν κοινωνικές κατασκευές, δημιουργήματα αιώνων πατριαρχίας, ενδείξεις μιας κοινωνίας που διέπεται από εξουσιαστικές σχέσεις. Πρόκειται για τους ρόλους που καλούμαστε να παίξουμε στο παιχνίδι της κοινωνικής συναναστροφής. Ρόλοι διαποτισμένοι από τα πρότυπα της αρρενωπότητας ή της θηλυκότητας, που εντέλει καθορίζουν όλες τις εκφάνσεις της κοινωνικής αλλά και της προσωπικής μας ζωής. Η εργασία μας, οι διαπροσωπικές μας σχέσεις, η σεξουαλικότητά μας, το εύρος των δυνατοτήτων και των επιθυμιών μας, όλα διαμορφώνονται με βάση τις επιταγές των εκάστοτε κοινωνικών προτύπων για τα φύλα.

Θεωρώντας απαραίτητη τη ρήξη με κάθε είδους εξουσιαστικούς και καταπιεστικούς θεσμούς και  με βασικές αρχές την αντι-ομοφοβία, τον αντι-σεξισμό και την αντι-πατριαρχία, μέσα από άμεσο-δημοκρατικές και αντι-ιεραρχικές διαδικασίες, είμαστε πρόθυμοι να διακηρύξουμε πως είμαστε όλες queer, θέλοντας να τονίσουμε πως δεν αναγνωρίζουμε στην ανθρώπινη φύση καμία σεξουαλική κατεύθυνση ή προσανατολισμό, κανέναν προκατασκευασμένο κοινωνικό ρόλο, καμία ετικέτα. Γκέι, λεσβίες, ετεροφυλόφιλες, αμφιφυλόφιλες, είναι ορισμοί που περιχαρακώνουν και δεν περιγράφουν τη σεξουαλικότητά μας. Είμαστε αυτό που είμαστε. Χρησιμοποιούμε το θηλυκό πρόσωπο για να τονίσουμε την αντίδρασή μας στην εξουσιαστική χρήση του αρσενικού προσώπου στη γλώσσα, η οποία εκφράζεται και μεταφέρεται σαν εξουσιαστική δομή και στην καθημερινότητά μας.

Σκοπός μας είναι  να εντοπίσουμε τις κοινωνικές κατασκευές γύρω από το φύλο, να ανιχνεύσουμε και  να αναπτύξουμε τον προβληματισμό πάνω σε αυτές και να προσδιορίσουμε τις μορφές δράσης και έκφρασης που θα συντελέσουν στην αποδόμησή τους. Στρεφόμαστε ενάντια στην πατριαρχία, που έχει επιβάλει στα πρόσωπα και στα σώματά μας ένα περιοριστικό και καταπιεστικό φάσμα που επισκιάζει την ύπαρξη της καθεμιάς μας. Ανιχνεύουμε τις διεξόδους προς την απελευθέρωση του μυαλού και του σώματός μας, έχοντας πάντα ως απώτερο στόχο την κοινωνική απελευθέρωση.  

Losotras

Ομάδα Αποδόμησης Φύλου

H ομάδα Losotras συναντιέται  κάθε 1η και 3η Πέμπτη του μήνα στις 7μ.μ. στον Ελεύθερο Κοινωνικό Χώρο Nosotros, Θεμιστοκλέους 66, Εξάρχεια

email: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από κακόβουλη χρήση. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε την Javascript για να τη δείτε.

 


Σελίδα 1 από 11

Εκδοσεις

"Ο εχθρός είναι εντός των τειχών"
Φλεβάρης 2010

(κατεβαίνει σε μορφή pdf)